Η νέα τουρκική NAVTEX 0862/26 για δραστηριότητες του ερευνητικού σκάφους TÜBİTAK MARMARA νοτίως και νοτιοδυτικά του Καστελλόριζου δεν αποτελεί ένα ακόμη «επεισόδιο έντασης». Είναι ένας ακόμη κρίκος μιας μεθοδικής τουρκικής στρατηγικής, με χάρτες, NAVTEX, ερευνητικές δραστηριότητες, θαλάσσια πάρκα και σταδιακή εμπέδωση μιας παράνομης διοικητικής παρουσίας.
Η Ελλάδα επιβάλλεται να σταματήσει να παρακολουθεί αυτή τη διαδικασία ως θεατής. Το Διεθνές Δίκαιο είναι σαφές: το άρθρο 121 της UNCLOS αναγνωρίζει στα νησιά δικαιώματα σε χωρική θάλασσα, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, ενώ το άρθρο 77 κατοχυρώνει τα αποκλειστικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους, προβλέποντας ότι κανείς δεν μπορεί να προχωρήσει σε εξερεύνηση ή εκμετάλλευση του βυθού και του υπεδάφους της υφαλοκρηπίδας χωρίς ρητή συναίνεσή του.
Για χρόνια η Ελλάδα περιορίζεται στην πολιτική των αντι-NAVTEX. Αντί της δημιουργίας στρατηγικής αποτροπής, η κυβέρνηση κάνει απλά διαχείριση της τουρκικής πρωτοβουλίας, αφήνοντας κενά που η Άγκυρα σπεύδει να εργαλειοποιήσει.
Μπροστά σε αυτή την επαναλαμβανόμενη πρακτική διολίσθησης, η Ραλλία Χρηστίδου σε συνεργασία με τη Θεματική Ομάδα Άμυνας και Εθνικής Ασφάλειας των Δημοκρατών-Προοδευτικό Κέντρο, κατέθεσε Ερώτηση προς τους αρμόδιους Υπουργούς Εξωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και Περιβάλλοντος & Ενέργειας.
Με την κοινοβουλευτική αυτή παρέμβαση, ζητείται η άμεση δημιουργία μόνιμου μηχανισμού νομικής και επιχειρησιακής παρακολούθησης κάθε τουρκικής θαλάσσιας δραστηριότητας, η πλήρης διεθνής τεκμηρίωση στον ΟΗΕ και τον IMO, καθώς και η συνεχής ελληνική επιστημονική και υδρογραφική παρουσία στην περιοχή. Η κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να εγκαταλείψει τη φοβική λογική του «μην προκαλέσουμε» και να περάσει στην ενεργό άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Επισυνάπτεται η Ερώτηση όπως κατατέθηκε.
Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς: Τον κ. Υπουργό Εξωτερικών
Τον κ. Υπουργό Εθνικής Άμυνας
Τον κ. Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
Τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΘΕΜΑ: «Νέα τουρκική NAVTEX 0862/26 νότια του Καστελλόριζου: Μετάβαση από την εκ των υστέρων διαχείριση στην ενεργό άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο»
Η έκδοση της τουρκικής NAVTEX 0862/26 για τη διεξαγωγή ερευνών από το σκάφος R/V TÜBİTAK MARMARA νοτίως και νοτιοδυτικά του Καστελλόριζου, δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο «επεισόδιο έντασης». Αντιθέτως, συνιστά κρίκο μιας ευρύτερης, μεθοδικής στρατηγικής της Άγκυρας. Η Τουρκία επιχειρεί σταθερά να μετατρέψει μονομερείς χάρτες, έκδοση παράτυπων NAVTEX, ανακηρύξεις «θαλάσσιων πάρκων» και ερευνητικές δραστηριότητες σε πρακτική διοικητική παρουσία, με προφανή σκοπό τη δημιουργία τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο. Μάλιστα, η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή που καλύπτει η NAVTEX 0862/26 εντάσσεται στο μονομερώς ανακηρυγμένο τουρκικό «θαλάσσιο πάρκο» στην Ανατολική Μεσόγειο — μία ακόμη ένδειξη ότι η ερευνητική δραστηριότητα δεν είναι μεμονωμένη, αλλά εντάσσεται σε προϋπάρχον σχέδιο χαρτογραφικής και διοικητικής διεκδίκησης.
Η ελληνική πλευρά προχώρησε στην έκδοση αντι-NAVTEX από τον αρμόδιο σταθμό του Ηρακλείου, υπογραμμίζοντας ορθά ότι ο τουρκικός σταθμός της Αττάλειας είναι αναρμόδιος και ότι μέρος της δεσμευμένης περιοχής επικαλύπτει τμήμα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Ωστόσο, η διαρκής αντιμετώπιση τέτοιων ενεργειών αποκλειστικά με τη λογική της εκ των υστέρων διαμαρτυρίας και της έκδοσης αντι-NAVTEX, αναδεικνύει την έλλειψη μιας συνεκτικής στρατηγικής αποτροπής. Η Ελλάδα οφείλει να σταματήσει να παρακολουθεί τη διαδικασία ως θεατής και να αντιδρά σπασμωδικά.
Το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) προσφέρουν στη χώρα μας σαφή νομική θωράκιση. Το Άρθρο 121 της UNCLOS αναγνωρίζει ρητά στα νησιά δικαιώματα σε χωρική θάλασσα, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα. Επιπλέον, τα Άρθρα 76 και 77 κατοχυρώνουν τα αποκλειστικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους επί της υφαλοκρηπίδας (εξερεύνηση και εκμετάλλευση), ενώ το Άρθρο 246 προβλέπει ειδικό καθεστώς προηγούμενης συναίνεσης για την επιστημονική έρευνα. Συνεπώς, απαιτείται κάθετος διαχωρισμός της επιστημονικής έρευνας στη στήλη του ύδατος από οποιαδήποτε δραστηριότητα αφορά τον βυθό και το υπέδαφος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, η οποία δεν νοείται να λαμβάνει χώρα χωρίς ρητή ελληνική συναίνεση.
Επειδή η καθυστέρηση στη θαλάσσια χωροταξία, τη χαρτογράφηση και την ενεργό, διαρκή επιστημονική παρουσία της Ελλάδας δημιουργεί κενά τα οποία η Άγκυρα σπεύδει να εργαλειοποιήσει.
Επειδή το ζητούμενο δεν είναι η ένταση ή η πολεμοκαπηλεία, αλλά η εγκατάλειψη της φοβικής αδράνειας και η ενεργός, έμπρακτη άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1.Έχει ολοκληρωθεί η ενδελεχής νομική αξιολόγηση της NAVTEX 0862/26 και της πραγματικής ερευνητικής δραστηριότητας του TÜBİTAK MARMARA, βάσει των Άρθρων 76, 77, 121 και 246 της UNCLOS;
2.Προτίθεται η κυβέρνηση να καταθέσει πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης στον ΟΗΕ και τον Διεθνή Οργανισμό Ναυτιλίας (IMO) αναφορικά με τη συστηματική τουρκική πρακτική (έκδοση παράτυπων NAVTEX, χαρτογραφήσεις, μονομερείς θαλάσσιες ζώνες), ώστε να καταγραφεί ρητά ότι η όποια ελληνική στάση έναντι των ερευνών δεν συνιστά σε καμία περίπτωση συναίνεση ή αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων;
3.Ποια συγκεκριμένα επιχειρησιακά μέτρα επιτήρησης εφαρμόζονται για την καταγραφή της δραστηριότητας του ερευνητικού σκάφους TÜBİTAK MARMARA νοτίως του Καστελλόριζου;
4.Υφίσταται μόνιμος μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης; Ποιο είναι το ακριβές πρωτόκολλο αποτροπής εφόσον διαπιστωθεί ότι οι τουρκικές έρευνες υπερβαίνουν τη στήλη του ύδατος και επεκτείνονται στον βυθό ή το υπέδαφος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας;
5.Ποιες στοχευμένες θεσμικές ενέργειες έχουν γίνει στο πλαίσιο του IMO για την οριστική αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του σταθμού της Αττάλειας να δεσμεύει περιοχές εντός της ζώνης ευθύνης του ελληνικού σταθμού (Ηράκλειο);
6.Για ποιο λόγο η ελληνική πολιτική περιορίζεται κατ’ επανάληψη στην έκδοση αντι-NAVTEX, αντί να προωθήσει ένα μόνιμο και προληπτικό σύστημα αντιμετώπισης αυτών των φαινομένων;
7.Ποιο είναι το κυβερνητικό σχέδιο για την εξασφάλιση συνεχούς ελληνικής επιστημονικής, περιβαλλοντικής και υδρογραφικής παρουσίας στην περιοχή του Καστελλόριζου και ευρύτερα στην Ανατολική Μεσόγειο;
8.Πώς ακριβώς διασφαλίζει η πορεία υλοποίησης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού ότι δεν θα υπάρξουν διοικητικά και χαρτογραφικά κενά τα οποία η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει;
9.Με δεδομένη τη διαρκή επανάληψη της τουρκικής πρακτικής, ποιο είναι το ενιαίο και επιχειρησιακά εφαρμόσιμο σχέδιο της κυβέρνησης προκειμένου η Ελλάδα να αφήσει πίσω της την παθητική διαχείριση της εκ των υστέρων αντίδρασης και να περάσει στην ενεργό προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων;
Η Ερωτώσα Βουλευτής
Ραλλία Χρηστίδου
