Τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέπουν στους κατοίκους να καλλιεργούν, να μαθαίνουν και να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή τροφής μέσα στην ίδια την πόλη επιδιώκει ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, μέσα από τη συμμετοχή του στο ευρωπαϊκό έργο UrbanFood.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια σύγχρονη προσέγγιση για τις πόλεις, όπου η μικροκαλλιέργεια και η αστική παραγωγή τροφίμων μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, κοινωνικής συμμετοχής, ενίσχυσης της αυτάρκειας και δημιουργίας νέων χώρων συνάντησης και συνεργασίας για τις τοπικές κοινωνίες.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος συμμετείχε στην εναρκτήρια συνάντηση του UrbanFood, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου 2026, παρουσιάζοντας τον σχεδιασμό του για τη δημιουργία του δικού του τοπικού Living Lab.
Τον Δήμο εκπροσώπησαν ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Πρασίνου Αναστάσιος Πανόργιας και ο Ειδικός Σύμβουλος του Δημάρχου Χρήστος Δεστούνης, ο οποίος παρουσίασε τον σχεδιασμό της δημοτικής συμμετοχής στο έργο. Το UrbanFood, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Horizon Europe και συντονίζεται από το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, συνδέει την αστική παραγωγή τροφίμων με την έρευνα, την τεχνολογία και την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Στην εναρκτήρια συνάντηση παρουσιάστηκαν οι προσεγγίσεις των έξι Living Labs του έργου. Για τον Δήμο Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, ο σχεδιασμός βασίζεται στην αξιοποίηση κατάλληλων δημοτικών χώρων και στη δημιουργία διαφορετικών μορφών αστικής καλλιέργειας, ώστε να εξεταστούν στην πράξη οι δυνατότητες που προσφέρει η μικροκαλλιέργεια μέσα σε μια σύγχρονη πόλη.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τέσσερα συμπληρωματικά συστήματα: κατακόρυφη υδροπονική ή αεροπονική καλλιέργεια, θερμοκήπιο σε δώμα, ανοικτή ρομποτική πλατφόρμα καλλιέργειας και κοινοτικό λαχανόκηπο. Οι χώροι και οι τελικές διαμορφώσεις θα επιλεγούν μετά από τεχνική και στατική αξιολόγηση, με βασικές προϋποθέσεις την ασφάλεια, την προσβασιμότητα και την ομαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην εκπαιδευτική και κοινωνική διάσταση της πρωτοβουλίας.
Σκοπός είναι οι χώροι καλλιέργειας να μην αποτελέσουν απλώς εγκαταστάσεις παραγωγής, αλλά να μετατραπούν σε ζωντανούς χώρους γνώσης, συμμετοχής και συνεργασίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα σχολεία και οι οικογένειες, με τη δυνατότητα ανάπτυξης πρακτικών μαθημάτων και δράσεων που θα φέρνουν τα παιδιά σε επαφή με την καλλιέργεια, το περιβάλλον, την υγιεινή διατροφή και τον κύκλο παραγωγής της τροφής.
Παράλληλα, επιδιώκεται η συμμετοχή συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, πολιτιστικών συλλόγων και των μελών των ΚΑΠΗ, με σκοπό τη δημιουργία ευκαιριών ανταλλαγής γνώσεων και ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των γενεών. Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται και για τη συμμετοχή παιδιών με αναπηρίες και πρόσθετες ανάγκες υποστήριξης. Μέσα από συνεργασίες με ΑΜΚΕ, οικογένειες και εξειδικευμένο προσωπικό, ο Δήμος επιδιώκει τη δημιουργία προσαρμοσμένων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων σε προσβάσιμους χώρους, ώστε η συμμετοχή να είναι πραγματικά ανοιχτή σε όλους.
Παράλληλα, το UrbanFood έχει και σημαντική ερευνητική διάσταση. Ειδικά στην περίπτωση των θερμοκηπίων σε δώματα, προβλέπεται η μελέτη της πραγματικής θερμικής επίδρασης των εγκαταστάσεων στα κτήρια που θα τις φιλοξενήσουν, μέσα από μετρήσεις και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
«Θέλουμε να φέρουμε την καλλιέργεια μέσα στην πόλη και να δημιουργήσουμε χώρους όπου οι άνθρωποι θα μπορούν όχι μόνο να παράγουν, αλλά και να μαθαίνουν, να συνεργάζονται και να συμμετέχουν», είναι η φιλοσοφία του σχεδιασμού του Δήμου, σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο.
Η συμμετοχή στο UrbanFood δίνει στον Δήμο τη δυνατότητα να δοκιμάσει στην πράξη νέες μορφές αστικής καλλιέργειας και, παράλληλα, να διερευνήσει πώς δημοτικοί χώροι μπορούν να αποκτήσουν μια νέα, παραγωγική και εκπαιδευτική λειτουργία.
Επόμενο βήμα είναι η τεχνική αξιολόγηση των υποψήφιων χώρων και η συνδιαμόρφωση, μαζί με τους κατοίκους και τους τοπικούς φορείς, του προγράμματος δράσεων, με σκοπό να δημιουργηθεί στη Νέα Φιλαδέλφεια – Νέα Χαλκηδόνα ένα ζωντανό εργαστήριο αστικής καλλιέργειας, που θα συνδέει την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση με την εκπαίδευση, την κοινωνική συμμετοχή και την καινοτομία, ενώ παράλληλα θα δείχνει στην πράξη ότι η παραγωγή τροφής μπορεί να βρει τη θέση της ακόμη και μέσα στον πυκνό αστικό ιστό.
ΠΗΓΗ: Ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας στο ευρωπαϊκό έργο UrbanFood – OTA VOICE
