Αύξηση στην περιεκτικότητα αλατιού στο ψωμί από φούρνους καταγράφει νέα μελέτη του ΕΦΕΤ, η οποία δείχνει επιδείνωση της κατάστασης τα τελευταία δώδεκα χρόνια. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μέση περιεκτικότητα σε αλάτι στο μη συσκευασμένο ψωμί που πωλείται στα αρτοποιεία αυξήθηκε από 1,32% το 2012 σε 1,41% το 2024. Μόλις το 19,4% των δειγμάτων συμμορφώθηκε με το όριο του 1,2% που προέβλεπε το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του ΕΦΕΤ και της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδας, όταν το 2012 το ποσοστό αυτό ανερχόταν σε 31,8%.
Ο ΕΦΕΤ επισημαίνει ότι η αύξηση αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία για τη δημόσια υγεία, καθώς το ψωμί αποτελεί μία από τις βασικές πηγές αλατιού στη διατροφή των Ελλήνων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνει ημερήσια πρόσληψη έως 5 γραμμαρίων, ωστόσο οι Έλληνες καταναλώνουν σχεδόν διπλάσια ποσότητα. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού αυξάνει τον κίνδυνο υπέρτασης, καρδιοπαθειών, εγκεφαλικών επεισοδίων, νεφρικής νόσου και οστεοπόρωσης.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η μείωση της πρόσληψης αλατιού στα συνιστώμενα επίπεδα θα μπορούσε να αποτρέψει έως και 2,5 εκατομμύρια θανάτους ετησίως παγκοσμίως. Η διαπίστωση αυτή ενισχύει την ανάγκη για αποτελεσματικότερες πολιτικές πρόληψης στη χώρα μας.
Η αποτυχία της εθελοντικής συμφωνίας
Η μελέτη του ΕΦΕΤ αναφέρει ότι η αύξηση στην περιεκτικότητα αλατιού στην Ελλάδα ήταν απροσδόκητη, καθώς σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρόμοιες εθελοντικές πρωτοβουλίες είχαν θετικά αποτελέσματα. Η αποτυχία στη χώρα μας αποδίδεται σε ανησυχίες των αρτοποιών για πιθανή μείωση της αποδοχής του ψωμιού από τους καταναλωτές, αλλά και στο γεγονός ότι η εφαρμογή της συμφωνίας δεν ήταν υποχρεωτική.
Όλο και περισσότεροι ειδικοί υποστηρίζουν ότι για να επιτευχθεί ουσιαστική και βιώσιμη μείωση του αλατιού απαιτείται νομοθετική ρύθμιση και όχι μόνο εθελοντικές δράσεις. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η σταδιακή μείωση έως και 30-40% δεν επηρεάζει τη γεύση ούτε τις πωλήσεις, γεγονός που καθιστά την αλλαγή εφικτή και αποδεκτή.
«Ήρθε η ώρα για ουσιαστικές δράσεις»
Ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Α. Ζαμπέλας, καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων, δήλωσε ότι «η Ελλάδα χρειάζεται μία ρεαλιστική, αλλά δεσμευτική πολιτική για το αλάτι». Όπως τόνισε, «η μείωση της πρόσληψης αλατιού αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης χρόνιων νοσημάτων» και «ήρθε η ώρα η χώρα μας να περάσει από τις καλές προθέσεις σε πιο ουσιαστικές και συστηματικές δράσεις».
Η μελέτη του ΕΦΕΤ βασίστηκε σε δεδομένα της Πανελλαδικής Μελέτης Διατροφής και Υγείας (ΠΑ.ΜΕ.Δ.Υ.) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και δημοσιεύθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025 στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nutrients.
