Ομιλία Παύλου Χρηστίδη, Υπεύθυνου Κ.Τ.Ε Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στην πρώτη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας: «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας»
Κυρία πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ενώνω τη φωνή μου με τη φωνή εκατομμυρίων Ελλήνων, οι οποίοι πενθούν για τις πέντε εργαζόμενες, οι οποίες έφυγαν τόσο άδικα στο εργοστάσιο “Βιολάντα” και για τους επτά συμπολίτες μας, οι οποίοι για την αγάπη τους και το πάθος τους για το ποδόσφαιρο, που, επίσης χάθηκαν τόσο άδικα. Επειδή όμως όλα αυτά δεν είναι η κακιά στιγμή, όπως όλοι καταλαβαίνουμε, εδώ πρέπει να κάνουμε μια συζήτηση ως συνέχεια μιας πολύ μεγάλης κουβέντας, την οποία έχουμε κάνει όλο το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Και φυσικά πενθούμε για ό,τι συνέβη εχθές το βράδυ στην Χίο. Πρέπει να μάθουμε τι είναι αυτό που στοίχισε τις ζωές τόσων ανθρώπων και έβαλε σε κίνδυνο την ζωή ακόμα και βρεφών.
Ακούω τόση ώρα την κυρία Υπουργό και αναρωτιέμαι ειλικρινά:
Eίστε κυβέρνηση 7 χρόνια τώρα, τι κάνατε για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας αυτά τα 7 χρόνια; Τίποτα.
Φτάσαμε στον πάτο της ποσοστιαίας κάλυψης στη χώρα μας και ήρθε η Ευρωπαϊκή Οδηγία και ταρακουνηθήκατε.
Κυρία Κεραμέως,
Υποχρεωθήκατε να προχωρήσετε σε ένα σχέδιο δράσης.
Δεν επιλέξατε ως κυβέρνηση, ξαφνικά, να πάρετε μέτρα για την Ενίσχυση των ΣΣΕ.
Και για του λόγου το αληθές, διαβάζω το επίμαχο απόσπασμα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2022/2041:
«… Κάθε κράτος μέλος στο οποίο το ποσοστό της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 80 % θεσπίζει πλαίσιο με τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις…. Το εν λόγω κράτος μέλος εκπονεί, επίσης, σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Το κράτος μέλος εκπονεί αυτό το σχέδιο δράσης κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους ή σε συμφωνία με αυτούς ή, κατόπιν κοινού αιτήματος των κοινωνικών εταίρων, ως προϊόν συμφωνίας μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Το σχέδιο δράσης ορίζει σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις, με πλήρη σεβασμό της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων…».
Τα λέγαμε και τότε.
Δεν ήταν δική σας πολιτική επιλογή να καθίσετε στο τραπέζι με τους κοινωνικούς εταίρους, μετά από 7 χρόνια που είστε στη διακυβέρνηση της χώρας.
Αναγκαστήκατε.
7 χρόνια δεν κάνατε απολύτως τίποτα για την ενίσχυση των ΣΣΕ.
7 χρόνια δεν κάνατε απολύτως τίποτα για τον τριμερή κοινωνικό διάλογο.
Επί 7 χρόνια κάνατε καμία τριμερή συμφωνία; Πείτε μας.
Καμία!
7 χρόνια πλήρους αδράνειας, 7 χρόνια χαμένων ευκαιριών.
Δεν τα λέμε εμείς. Επίσημα στοιχεία σας παρουσιάζουμε.
Η κάλυψη των συλλογικών διαπραγµατεύσεων στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το τελευταίο τρίμηνο του 2025, κυμαινόταν στο 10,6%.
Σύμφωνα, δε με τον ΟΟΣΑ, η χώρα μας βρίσκεται προτελευταία στις ΣΣΕ, με τελευταία την Πολωνία.
Αν αυτό δεν είναι κατάντια, τότε τι είναι;
Προς επίρρωση όσων λέω, καταθέτω και έναν πίνακα από την ετήσια έκθεση του ΟΜΕΔ 2023 που δείχνει την πτώση της κάλυψης από ΣΣΕ, ανά τα χρόνια, με αποκορύφωμα τα τελευταία επί διακυβέρνησης ΝΔ.
Ενδεικτικά:
Το 2023, 4, 3, 11 ….
Η απόλυτη κατρακύλα.
Κυρία Υπουργέ,
Σας άκουσα σε μια συνέντευξή σας να κομπάζετε ότι επί μήνες κάνατε “κρυφά” συνομιλίες με τους Κοινωνικούς Εταίρους.
Αλλά πραγματικά που το είδατε αυτό ως καλή πρακτική;
Δεν βρίσκεστε σε σχολική τάξη να συνομιλήτε στα κρυφά με τους συμμαθητές σας.
Στην ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας βρίσκεστε και τόσα χρόνια δεν κάνατε το παραμικρό για να θεσμοθετήσετε τον εθνικό τριμερή κοινωνικό διάλογο. Επίσημα, θεσμικά, ανοιχτά.
Όχι πίσω από κλειστές πόρτες.
Όχι εν αγνοία της κοινωνίας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η πραγματικότητα που βιώνει η πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών είναι δυσβάσταχτη, είναι απελπιστική.
– Eurostat: Δεύτερη χειρότερη θέση για την Ελλάδα, το 2024, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ως προς τον μέσο μισθό, με ετήσιες αποδοχές μόλις 17.954 ευρώ. Πάνω μόνο από τη Βουλγαρία και πίσω ακόμη και από χώρες όπως η Ρουμανία, η Πολωνία και η Σλοβακία.
– Εurostat: Προτελευταία θέση στην ΕΕ, στην αγοραστική δύναμη. Μόνο πάνω από τη Βουλγαρία και 30% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η πραγματική σύγκλιση, δε, με την Ευρώπη απαιτεί τουλάχιστον 10 έως 15 χρόνια σταθερής ανάπτυξης και αύξησης της παραγωγικότητας.
– Eurostat: Πρωταθλητές οι Έλληνες εργαζόμενοι με τις περισσότερες ώρες εργασίας εβδομαδιαίως. Με 39,8 ώρες την εβδομάδα έναντι 36 ωρών κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Και αυτά τα στοιχεία πριν καν νομοθετήσετε το επικό 13ωρο!
– Eurostat: Η παραγωγικότητα της εργασίας, στην Ελλάδα, το 2024 εξακολουθεί να υπολείπεται έως και 18% σε σχέση με το 2009.
– Eurostat: Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την υψηλότερη φορολόγηση της εργασίας, με πραγματικό φορολογικό συντελεστή 40,5%, δηλαδή 3,5 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Και ξέρετε, δυστυχώς, η λίστα δεν σταματάει εδώ.
Κυρία Υπουργέ,
Επειδή ο λαός δεν έχει κοντή μνήμη και έχει βιώσει στο πετσί του τις πολιτικές σας επιλογές ως κυβέρνηση:
– Ήσασταν εσείς που καταργήσατε τον βάσιμο λόγο απόλυσης, ενισχύοντας την αυθαιρεσία των εργοδοτών.
– Ήσασταν εσείς που αντικαταστήσατε τις συλλογικές διαπραγματεύσεις με ατομικές συμφωνίες, γυρνώντας την εργατική νομοθεσία δεκαετίες πίσω.
– Ήσασταν εσείς που συρρικνώσατε το δικαίωμα στην απεργία, ποινικοποιώντας ακόμα και την περιφρούρησή της.
– Ήσασταν εσείς που νομοθετήσατε 13ωρα ημερήσιας εργασίας σε έναν εργοδότη, θεσμοθετώντας την κόπωση ως νόρμα.
– Ήσασταν εσείς που καταργήσατε το 11ωρο ανάπαυσης στην πράξη.
– Ήσασταν εσείς που εισαγάγατε υπερωρίες στην εκ περιτροπής εργασία, αλλοιώνοντας τον χαρακτήρα της και υπονομεύοντας κάθε έννοια σταθερότητας.
– Ήσασταν εσείς που προχωρήσατε σε “Συμβάσεις διήμερης απασχόλησης” μέσω εφαρμογής, ένα νέο “μπλοκάκι” που νομιμοποιεί την απορρύθμιση.
– Ήσασταν εσείς που θεσμοθετήσατε την ευέλικτη διευθέτηση του χρόνου εργασίας χωρίς αίτημα του εργαζόμενου, δηλαδή αυθαίρετη μεταβολή του ωραρίου από τον εργοδότη.
Και έρχεστε εσείς να κουνήσετε το δάχτυλο σε εμάς για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας;
Να σας θυμίσω ότι είμαστε εμείς, το ΠΑΣΟΚ, διαχρονικά, που μιλάμε για την ανάγκη ενίσχυσης των ΣΣΕ.
Και μιας και, κυρία Υπουργέ, καθίσατε στο ίδιο τραπέζι μαζί τους, θέλω να σας ρωτήσω ένα πράγμα και περιμένω μια ξεκάθαρη απάντηση από εσάς:
Γνωρίζετε ότι όλοι οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι συμφωνούν σε ένα αίτημα;
Γνωρίζετε ότι όλοι οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι συμφωνούν στην ανάγκη να επιστρέψει η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας σε αυτούς μέσων ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων;
Τι κάνατε, λοιπόν, γι΄αυτό;
Και μην μας πείτε ότι δεν το γνωρίζετε γιατί έχω εδώ, τις Εθνικές Γενικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας από το 2014 μέχρι και το 2024, όπου αυτό αναγράφεται ρητά.
Ενδεικτικά διαβάζω, το άρθρο 5 της Σύμβασης του 2014, που ως όρος παραμένει ο ίδιος μέχρι και σήμερα, και καταθέτω στα πρακτικά:
«Τα συμβαλλόμενα μέρη ρητώς συμφωνούν ότι, ένα κατά τη διάρκεια της ισχύος της παρούσας Ε.Γ.Σ.Σ.Ε με οποιονδήποτε τρόπο αρθεί οποιαδήποτε περιοριστική διάταξη, που έχει επιβληθεί με νομοθετική παρέμβαση στο περιεχόμενο της ΕΓΣΣΕ, τότε θα ξεκινήσουν άμεσες διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των μισθολογικών όρων της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε..».
Είναι φανερό, λοιπόν, κυρία Υπουργέ, ότι αυτή τη θέση, αυτό το αίτημα των Κοινωνικών Εταίρων, τη χλευάζετε, δεν τη σέβεστε, εσείς που υποτίθεται και κατά τα λοιπά ακούσατε τα αιτήματά τους.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θα ήθελα, επίσης, να θυμίσω την επισήμανση που υπήρχε, μεταξύ άλλων, στην Ευρωπαϊκή Οδηγία, ότι τα κράτη μέλη με υψηλό ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις τείνουν να έχουν μικρό ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων και υψηλούς κατώτατους μισθούς. Γεγονός που επουδενί δεν χαρακτηρίζει τη δική μας χώρα. Και αυτό με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ.
Αλήθεια, κυρία Υπουργέ, πείτε μας, τη Σύμβαση 131/1950 για τον καθορισμό κατώτατων μισθών και ημερομισθίων, η οποία θα απέτρεπε μειώσεις όπως εκείνες του 2012, γιατί δεν την έχετε επικυρώσει;
Δείχνω εδώ και καταθέτω το αντίστοιχο έγγραφο από τον ILO που δείχνει ότι δεν είναι επικυρωμένη και περιμένω μια απάντηση και γι’ αυτό.
Μια καθαρή απάντηση θα ήθελα γιατί, πέρυσι, στη συζήτηση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τον κατώτατο μισθό, χρησιμοποιούσατε ως βασικό σας επιχείρημα ότι η κυβέρνηση αυτή κάνει τα πάντα για να μην υπάρχει κανένα κενό που θα οδηγούσε μείωση του κατώτατου μισθού.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η χώρα δεν αντέχει να συνεχίσει με τις ίδιες πολιτικές, οι πολίτες οδηγούνται στην εξαθλίωση μέρα τη μέρα.
– Μόνο το κόστος στέγασης, έχει αυξηθεί κατά 28,34%, την τελευταία πενταετία, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Οι Έλληνες συνεχίζουν να πληρώνουν δυσανάλογα υψηλό κόστος στέγασης σε σχέση με το εισόδημά τους.
– 1 στους 4 Έλληνες, ποσοστό 26,9%, κινδυνεύει από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό το 2024–2025, πάλι σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, σημειώνοντας αύξηση περίπου 0,8 μονάδων σε σχέση με το 2023.
– Το 2024 σχεδόν 1 στους 5 Έλληνες (περίπου 19%) δήλωσε ότι δεν μπορεί να κρατήσει το σπίτι του αρκετά ζεστό, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με τη Βουλγαρία, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.
– Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2024, 11,3% των Ελλήνων δήλωσαν ότι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ένα κανονικό γεύμα που περιλαμβάνει κρέας, ψάρι ή ισοδύναμη θρεπτική επιλογή κάθε δεύτερη μέρα, ποσοστό σημαντικά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Κύριες και κύριοι συνάδελφοι,
Θλίβομαι πραγματικά με όλα αυτά που αναγκάζομαι να διαβάσω. Γιατί σίγουρα δεν είναι αυτή η επόμενη μέρα που θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας.
Σε αυτό εδώ το Σχέδιο Νόμου που παρουσιάζετε, δεν φέρνετε κανένα απολύτως κίνητρο για την ενίσχυση των ΣΣΕ.
Δεν παρουσιάζετε κανένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την αύξηση του ποσοστού κάλυψης από ΣΣΕ.
Το δικό μας μοντέλο για την εργασία βασίζεται:
– Στην πραγματική ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων, γιατί μόνο έτσι υπάρχουν εγγυήσεις για όλους.
– Στον καθορισμό κατώτατου μισθού από τους κοινωνικούς εταίρους, όχι από αλγορίθμους και υπουργικά γραφεία.
– Στην ψυχική και σωματική υγεία στον χώρο εργασίας, με ουσιαστικά προγράμματα και υποστήριξη.
– Στην ενίσχυση του ρόλου του ΣΕΠΕ, με ανεξαρτησία και πραγματική εποπτεία.
– Στην προστασία της μητρότητας και της πατρότητας, ως θεμελιώδη στοιχεία του δικαιώματος στη ζωή.
– Στην πλήρη κάλυψη των εργαζομένων στις πλατφόρμες, με ένσημα, προστασία και αξιοπρέπεια.
Αυτός είναι ο δρόμος της δίκαιης ανάπτυξης, όχι της ανάπτυξης για τους λίγους.
Σας ευχαριστώ.
