Η εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό, οι πυρκαγιές, η καταστροφή των βιοτόπων και η ανθρώπινη δραστηριότητα φέρνουν την άγρια πανίδα πιο κοντά στον αστικό ιστό.
Όλο και συχνότερα καταγράφονται εμφανίσεις άγριων ζώων κοντά σε κατοικημένες περιοχές, με λύκους και τσακάλια να εντοπίζονται στις παρυφές πόλεων. Η εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό, η υποβάθμιση των φυσικών βιοτόπων, οι πυρκαγιές και η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα μεταβάλλουν τις συνθήκες διαβίωσης και τις μετακινήσεις της άγριας πανίδας.
Ωστόσο, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί με ακρίβεια ότι οι εμφανίσεις λύκων και τσακαλιών έχουν αυξηθεί στη Θεσσαλονίκη. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Μπακαλούδης, σήμερα υπάρχουν πολύ περισσότερες δυνατότητες καταγραφής, κυρίως μέσω κινητών τηλεφώνων, καμερών ασφαλείας και φωτοπαγίδων.
Έτσι, ένα ζώο που στο παρελθόν μπορεί να περνούσε απαρατήρητο, σήμερα είναι πιθανότερο να καταγραφεί και να γίνει ευρύτερα γνωστό μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Τα σκουπίδια προσελκύουν την άγρια πανίδα
Η εύκολη πρόσβαση σε τροφή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους άγρια ζώα πλησιάζουν τον αστικό και περιαστικό ιστό. Τα απορρίμματα, αλλά και άλλες διαθέσιμες πηγές τροφής, μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαγνήτης», ιδιαίτερα για ζώα που δυσκολεύονται να κυνηγήσουν ή έχουν εξοικειωθεί με την ανθρώπινη παρουσία.
Ακολουθήστε τις ειδήσεις του Maleviziotis.gr:Google News | Facebook | YouTube
Για τον λόγο αυτό, η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων είναι καθοριστικής σημασίας. Η χρήση κατάλληλων κάδων, η αποφυγή έκθεσης τροφών και η συχνή αποκομιδή μπορούν να περιορίσουν τις επισκέψεις άγριων ζώων στις κατοικημένες περιοχές.
Σημαντική είναι επίσης η αποτροπή της σκόπιμης παροχής τροφής σε άγρια ζώα ή αδέσποτα στις παρυφές των πόλεων, καθώς μια τέτοια πρακτική μπορεί να μειώσει τον φόβο τους απέναντι στον άνθρωπο και να τα οδηγήσει σε πιο συχνές προσεγγίσεις.
Γιατί το τσακάλι πλησιάζει ευκολότερα από τον λύκο
Λύκος και τσακάλι δεν έχουν την ίδια σχέση με τον αστικό χώρο. Το τσακάλι, λόγω του διαιτολογίου και της συμπεριφοράς του, μπορεί να προσαρμόζεται ευκολότερα στις παρυφές κατοικημένων περιοχών.
Ο λύκος μπορεί επίσης να εμφανιστεί στον αστικό ή περιαστικό ιστό, όμως η παρουσία του είναι συχνά πιο εφήμερη. Μεμονωμένα άτομα ενδέχεται να πλησιάσουν όταν εντοπίσουν εύκολη πρόσβαση σε τροφή, όπως απορρίμματα ή οικόσιτα ζώα.
Η παρουσία των δύο ειδών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό φαινόμενο. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, είδη όπως η αλεπού και το πετροκούναβο έχουν δημιουργήσει ακόμη και «αστικούς» πληθυσμούς, προσαρμοσμένους στις ιδιαίτερες συνθήκες των πόλεων.
Πυρκαγιές και ανθρώπινες παρεμβάσεις αλλάζουν τις μετακινήσεις
Η επέκταση των πόλεων, η ανάπτυξη κατά μήκος της ακτογραμμής και οι μεγάλες ανθρώπινες παρεμβάσεις περιορίζουν και κατακερματίζουν τους φυσικούς χώρους. Όταν ένα οικοσύστημα υποβαθμίζεται ή καταστρέφεται, τα ζώα μπορεί να μετακινηθούν σε γειτονικές περιοχές αναζητώντας τροφή, νερό και ασφαλές καταφύγιο.
Ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας είναι οι πυρκαγιές. Μια μεγάλη φωτιά μπορεί να υποβαθμίσει το ενδιαίτημα ενός είδους και να προκαλέσει μετακινήσεις άγριων ζώων προς νέες περιοχές, οι οποίες δεν αποκλείεται να βρίσκονται κοντά σε κατοικημένους οικισμούς.
Παράλληλα, εγκαταστάσεις και έργα μεγάλης κλίμακας, όπως ορισμένες εγκαταστάσεις αιολικής ενέργειας, ενδέχεται να προκαλούν όχληση σε είδη και να επηρεάζουν τις διαδρομές μετακίνησής τους.
Τι πρέπει να κάνουμε αν συναντήσουμε λύκο ή τσακάλι
Σε περίπτωση συνάντησης με λύκο ή τσακάλι, οι πολίτες δεν πρέπει να πλησιάσουν το ζώο, να το τρομάξουν ή να προσπαθήσουν να το εγκλωβίσουν. Είναι απαραίτητο να του αφήσουν ελεύθερο χώρο ώστε να απομακρυνθεί.
Βασικές οδηγίες:
- Δεν πλησιάζουμε το ζώο για να το φωτογραφίσουμε.
- Δεν το κυνηγάμε και δεν προσπαθούμε να το παγιδεύσουμε.
- Δεν του προσφέρουμε τροφή.
- Κρατάμε ασφαλή απόσταση και αποφεύγουμε τις απότομες κινήσεις.
- Απομακρύνουμε παιδιά και κατοικίδια.
- Δεν παρεμβαίνουμε, ιδιαίτερα αν το ζώο φαίνεται τραυματισμένο, φοβισμένο ή βρίσκεται κοντά σε μικρά.
- Ενημερώνουμε τις αρμόδιες αρχές, εφόσον το ζώο παραμένει σε κατοικημένη περιοχή ή παρουσιάζει ασυνήθιστη συμπεριφορά.
Ο κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι συνήθως μεγαλύτερος όταν το άγριο ζώο αισθανθεί ότι απειλείται, ενοχληθεί ή δεν έχει δυνατότητα διαφυγής. Η συμπεριφορά διαφέρει από άτομο σε άτομο, καθώς ορισμένα ζώα μπορεί να είναι πιο εξοικειωμένα με την ανθρώπινη παρουσία ή να εμφανίζουν πιο εξερευνητική συμπεριφορά.
Η προστασία των βιοτόπων περιορίζει τις συγκρούσεις
Η προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση για να παραμένει η άγρια πανίδα στον φυσικό της χώρο. Η άναρχη ανάπτυξη, η συνεχής ανθρώπινη παρουσία, οι πυρκαγιές και οι πηγές όχλησης επηρεάζουν τις μετακινήσεις, την εξάπλωση και τη συμπεριφορά των ειδών.
Οι ελληνικές πόλεις πιθανόν θα χρειαστεί να προετοιμαστούν για συχνότερες εμφανίσεις άγριων ζώων στον αστικό ιστό. Η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν αφορά μόνο την αντίδραση σε μια μεμονωμένη εμφάνιση λύκου ή τσακαλιού, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι δήμοι διαχειρίζονται τα απορρίμματα, προστατεύουν τους φυσικούς χώρους και ενημερώνουν τους πολίτες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο εφαρμόζονται ήδη πρωτόκολλα για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών. Στην Ελλάδα υπάρχει θεσμοθετημένο πρωτόκολλο για την αρκούδα, ενώ εξετάζεται η εφαρμογή αντίστοιχου πλαισίου και για τον λύκο.
Η συνύπαρξη ανθρώπου και άγριας πανίδας είναι εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι περιορίζονται οι εύκολες πηγές τροφής, προστατεύονται οι φυσικοί βιότοποι και οι πολίτες γνωρίζουν πώς να αντιδρούν με ψυχραιμία και ασφάλεια.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ ΜΠΕ
