Είναι Δευτέρα πρωί. Ο ιδιοκτήτης ενός μικρού συνεργείου ανοίγει το μαγαζί του. Πριν πιάσει το πρώτο αυτοκίνητο, πρέπει να δηλώσει την ψηφιακή κάρτα εργασίας για τον υπάλληλό του. Μετά θα ελέγξει αν διαβιβάστηκαν σωστά τα παραστατικά της προηγούμενης εβδομάδας. Κάπου ανάμεσα θα του τηλεφωνήσει ο λογιστής του για μια νέα προθεσμία που μόλις ανακοινώθηκε. Και το βράδυ, αντί να ξεκουραστεί, θα ψάχνει κωδικούς πρόσβασης και θα προσπαθεί να καταλάβει γιατί η πλατφόρμα «πέταξε» σφάλμα.
Τριάντα χρόνια κάθομαι απέναντι από τέτοιους ανθρώπους στο γραφείο μου. Εμπόρους, τεχνίτες, εστιάτορες, αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες. Αυτό που ακούω όλο και πιο συχνά δεν είναι παράπονο για τους φόρους. Είναι μια φράση που με έχει σημαδέψει: «Δεν προλαβαίνω να κάνω τη δουλειά μου.»
Από το χαρτί στην οθόνη, αλλά όχι στην απλότητα
Κανείς λογικός άνθρωπος δεν είναι αντίθετος στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Όσοι ζήσαμε τις ουρές στις εφορίες, τα χειρόγραφα βιβλία και τις διατρήσεις, ξέρουμε τι σημαίνει. Η ψηφιοποίηση μπορεί να κάνει το κράτος πιο γρήγορο, πιο δίκαιο και πιο διαφανές.
Το πρόβλημα είναι ότι στην Ελλάδα ψηφιοποιήσαμε τη γραφειοκρατία αντί να την καταργήσουμε. Πήραμε τις ίδιες πολύπλοκες διαδικασίες και τις μεταφέραμε σε οθόνες. Και από πάνω προσθέσαμε νέες: ηλεκτρονικά βιβλία, διασύνδεση ταμειακών με τερματικά πληρωμών, ψηφιακή κάρτα εργασίας, ηλεκτρονική τιμολόγηση, αλλεπάλληλες δηλώσεις και μητρώα. Το καθένα μόνο του ίσως έχει μια λογική. Όλα μαζί, για έναν επαγγελματία με δύο ή τρεις εργαζόμενους, είναι ένα βουνό.
Οι προθεσμίες που αλλάζουν και οι κανόνες που δεν σταθεροποιούνται
Ένα κράτος που θέλει υγιείς επιχειρήσεις οφείλει να τους δίνει σταθερότητα. Εμείς ζούμε σε καθεστώς διαρκούς αλλαγής. Εγκύκλιοι που βγαίνουν λίγες μέρες πριν από μια προθεσμία. Παρατάσεις που ανακοινώνονται την τελευταία στιγμή, αφού όλοι έχουν ήδη ξενυχτήσει. Πλατφόρμες που ανοίγουν καθυστερημένα ή κολλάνε τις κρίσιμες ημέρες. Διατάξεις που ερμηνεύονται διαφορετικά από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Ο μεγάλος επιχειρηματικός όμιλος έχει ολόκληρο οικονομικό τμήμα για να τα παρακολουθεί όλα αυτά. Ο μικρός επαγγελματίας έχει μόνο τον εαυτό του και τον λογιστή του. Έτσι η γραφειοκρατία γίνεται στην πράξη ένας άδικος φόρος, που βαραίνει περισσότερο τον μικρό.
Ο λογιστής: από σύμβουλος σε «υπάλληλο» του κράτους
Θα πω και κάτι για το δικό μου επάγγελμα. Ο λογιστής θα έπρεπε να είναι ο σύμβουλος που βοηθά την επιχείρηση να οργανωθεί, να προγραμματίσει και να αναπτυχθεί. Σήμερα οι συνάδελφοί μου σε όλη τη χώρα έχουν μετατραπεί σε άμισθους υπαλλήλους του Δημοσίου. Περνούν τον χρόνο τους φορτώνοντας στοιχεία σε συστήματα, κυνηγώντας
προθεσμίες και διορθώνοντας λάθη πλατφορμών, με την ευθύνη και τα πρόστιμα να πέφτουν πάνω τους και πάνω στους πελάτες τους.
Όταν ο λογιστής δεν έχει χρόνο να συμβουλεύσει, η επιχείρηση χάνει. Και όταν χάνει η μικρομεσαία επιχείρηση, χάνει η τοπική οικονομία, η γειτονιά, η απασχόληση.
Τι πρέπει να αλλάξει
Δεν αρκεί να διαμαρτυρόμαστε. Υπάρχουν λύσεις απλές και εφαρμόσιμες:
Ένα σημείο επαφής, μία φορά. Το κράτος να ζητά κάθε στοιχείο μόνο μία φορά και να το μοιράζεται εσωτερικά ανάμεσα στις υπηρεσίες του, αντί να ζητά από τον πολίτη να το δηλώνει ξανά και ξανά.
Σταθερό φορολογικό και ασφαλιστικό ημερολόγιο. Οι προθεσμίες να ανακοινώνονται στην αρχή της χρονιάς και να μην αλλάζουν. Καμία νέα υποχρέωση να μην εφαρμόζεται χωρίς εύλογο μεταβατικό διάστημα και δοκιμαστική λειτουργία.
Δίκαια πρόστιμα. Όταν το λάθος οφείλεται σε δυσλειτουργία πλατφόρμας ή σε καθυστερημένη οδηγία της διοίκησης, κανένα πρόστιμο. Και για το καλόπιστο πρώτο λάθος, προειδοποίηση πριν από την τιμωρία.
Διαβούλευση με όσους δουλεύουν στην πράξη. Πριν από κάθε νέα ψηφιακή υποχρέωση, να ακούγονται οι λογιστές, τα επιμελητήρια και οι επαγγελματικοί σύλλογοι. Αυτοί ξέρουν πού θα «σκάσει» το σύστημα πριν σκάσει.
Να αφήσουμε τους ανθρώπους να δουλέψουν
Η μικρομεσαία επιχείρηση είναι η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Είναι ο φούρνος της γειτονιάς, το ηλεκτρολογικό κατάστημα, η ταβέρνα, το μικρό εργαστήριο. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ζητούν χάρες. Ζητούν ένα κράτος που θα τους διευκολύνει αντί να τους φορτώνει.
Ένα κράτος που εμπιστεύεται τον πολίτη, απλοποιεί τις διαδικασίες και σέβεται τον χρόνο του δεν είναι ουτοπία. Είναι προϋπόθεση για να μείνει ζωντανή η πραγματική οικονομία.
Γιατί ο επαγγελματίας πρέπει να ζει από τη δουλειά του, όχι από τις προθεσμίες.
Του Στέλιου Φωτόπουλου, Λογιστή – Φοροτεχνικού MSc, Βουλευτή Ελληνικής Λύσης
ΠΗΓΗ: Δουλεύουμε για τις πλατφόρμες ή για τη δουλειά μας; – acharnestimes.gr
