Ομιλία στη Βουλή για τη Συνταγματική Αναθεώρηση:
| Φίλες και Φίλοι, Τοποθετήθηκα στην έναρξη της συζήτησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση στην Ολομέλεια της Βουλής, τονίζοντας ότι το Σύνταγμα αποτελεί τον θεμελιώδη καταστατικό χάρτη της Δημοκρατίας και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη νομοσχέδιο της καθημερινής νομοθετικής διαδικασίας. Υπογράμμισα ότι μια ουσιαστική συνταγματική αναθεώρηση προϋποθέτει χρόνο, συγκεκριμένες και ολοκληρωμένες προτάσεις, καθώς και πραγματική βούληση για συνεννόηση στην Αναθεωρητική Βουλή. Επισήμανα ότι η κυβέρνηση επέλεξε να ανοίξει τη διαδικασία σε προεκλογικό χρόνο και εν μέσω καλοκαιριού, ενώ άσκησα κριτική στην προσπάθεια της Ν.Δ. να ταυτίσει τη σημερινή διαδικασία με την επόμενη φάση της αναθεώρησης, γεγονός που αποτελεί θεσμικό λαϊκισμό. Στη συνέχεια, παρουσίασα τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ, επισημαίνοντας ότι η αναθεώρηση του άρθρου 110 αποσκοπεί στο να μην μπορεί καμία κοινοβουλευτική πλειοψηφία να αναθεωρεί μόνη της το Σύνταγμα, ώστε οι συνταγματικές αλλαγές να αποτελούν πάντοτε προϊόν ευρύτερων πολιτικών συγκλίσεων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανα στην πρότασή μας για την αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, με στόχο την πλήρη αποσύνδεση της ποινικής διαδικασίας από τη Βουλή και την ανάθεσή της στη Δικαιοσύνη, καθώς και στην πρότασή μας για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης μέσω ειδικού πολυμελούς οργάνου, ώστε να ενισχυθεί ουσιαστικά η διάκριση των εξουσιών. Αναφερόμενος στο άρθρο 16, τόνισα ότι το ΠΑΣΟΚ προτείνει την ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων, αλλά και τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, στα οποία κάθε οικονομικό πλεόνασμα θα επανεπενδύεται υποχρεωτικά στην εκπαίδευση, την έρευνα, τις υποδομές και τις υποτροφίες σε αριστούχους που δεν έχουν την οικονομική άνεση. Παράλληλα, παρουσίασα τις προτάσεις μας για τη συνταγματική κατοχύρωση της «Διαύγειας», του δικαιώματος στην άμβλωση, καθώς και του χαρακτήρα του νερού ως δημόσιου και κοινωνικού αγαθού, επισημαίνοντας ότι, ειδικά σε μια περίοδο έντονης λειψυδρίας, η προστασία του νερού πρέπει να αποκτήσει συνταγματική κατοχύρωση. Κλείνοντας την τοποθέτησή μου, υπογράμμισα ότι το ΠΑΣΟΚ καταθέτει συγκεκριμένες, τεκμηριωμένες και θεσμικά συνεπείς προτάσεις, επιδιώκοντας ουσιαστική συναίνεση στην Αναθεωρητική Βουλή, ακόμη και αν τότε βρίσκεται το ίδιο στην κυβέρνηση. Το Σύνταγμα δεν ανήκει σε καμία κυβέρνηση. Ανήκει στη Δημοκρατία και στους πολίτες της. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας: |
| Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Συζητάμε σήμερα για την έναρξη της διαδικασίας στην Ολομέλεια της συνταγματικής αναθεώρησης. Όταν μιλάμε για το Σύνταγμα, πρέπει να κάνουμε σαφές ότι δεν πρόκειται για μια διαδικασία που αφορά ένα ακόμη απλό νομοσχέδιο, το οποίο σήμερα βρίσκεται υπό συζήτηση. Το Σύνταγμα είναι η Βίβλος της Δημοκρατίας και ακριβώς ωςτέτοια πρέπει και εμείς να το αντιμετωπίζουμε. Υπάρχει για να θωρακίζει και να εγγυάται την εμπιστοσύνη της κοινωνίας, την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη συνέπεια, τη συνέχεια του κράτους και φυσικά την προστασία εκείνων που το έχουν πραγματικά ανάγκη. Και φυσικά πρέπει να αποτελεί πεδίο συναίνεσης και συνεννόησης. Η συναίνεση και η συνεννόηση, όμως, έχουν ορισμένες προϋποθέσεις. Πολλές. Εγώ θα πω τρεις. Πρώτον, η προϋπόθεση του χρόνου. Αν είναι ειλικρινές το αίτημα συναίνεσης επί της συνταγματικής διαδικασίας, προκύπτει μια πολύ απλή απορία. Γιατί δεν ήρθε η συζήτηση αυτή με χρόνο μπροστά, για παράδειγμα στις 25 Νοεμβρίου του 2024, οπότε μπορούσε να έρθει, αφού είχε λήξει η πενταετία από την προηγούμενη συνταγματική διαδικασία; Και γιατί επιλέγει να έρθει εν μέσω, όπως λένε τα ίδια τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, προεκλογικής περιόδου και, κυρίως, μέσα στο καλοκαίρι, με τον έναν μήνα μεταξύ των δύο ψηφοφοριών να συμπίπτει με το διάστημα κατά το οποίο η Βουλή είναι κλειστή; Δεύτερη προϋπόθεση, η συμμετοχή με συγκεκριμένες θέσεις. Όχι μόνο για το ποια άρθρα θέλει να ανοίξει ο καθένας, αλλά και για το τι ακριβώς προτείνει επί του περιεχομένου των αλλαγών. Και όταν λέμε «ακριβώς», εννοούμε αυτό που κάνει το ΠΑΣΟΚ. Συγκεκριμένα: πού μπαίνει η κάθε παράγραφος, πού μπαίνει η κάθε τελεία, πού μπαίνει η κάθε λέξη. Γιατί καθεμία από αυτές στο Σύνταγμα αλλάζει και τη φυσιογνωμία του νομοθετήματος. Και τρίτη προϋπόθεση, η συναίνεση να αφορά την Αναθεωρητική Βουλή. Εκείνη, δηλαδή, που θα ξαναγράψει το περιεχόμενο και τις λέξεις του Συντάγματος. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη μορφή λαϊκισμού από αυτή που ασκεί η Νέα Δημοκρατία τις τελευταίες εβδομάδες, επιδιώκοντας τεχνητά να προσομοιάσει τη διαδικασία που ανοίγει τα άρθρα με εκείνη που αναθεωρεί το περιεχόμενο του Συντάγματος. Λέγοντας, ουσιαστικά, ότι για όσους δεν καταλαβαίνουν είναι το ίδιο να ψηφίζεις τώρα ή να ψηφίζεις μετά. Αυτή είναι η μεγαλύτερη έκφραση λαϊκισμού, ειδικά στη συνταγματική διαδικασία. Και απευθύνεται ακριβώς σε εκείνους που δεν γνωρίζουν ποιες είναι οι προϋποθέσεις των αυξημένων πλειοψηφιών των 180 βουλευτών στην Αναθεωρητική Βουλή. Γι’ αυτό εμείς ξεκινάμε τη συζήτηση από την αναθεώρηση του άρθρου 110.Και λέμε το εξής πολύ απλό: Να μην μπορεί κανένα κόμμα μόνο του, ούτε το ΠΑΣΟΚ, όταν θα είναι κυβέρνηση την επόμενη φορά, να αλλάξει μόνο του το Σύνταγμα. Ακριβώς γιατί πρέπει να αποτελεί πεδίο σύγκλισης ευρύτερων πολιτικών και κομματικών δυνάμεων. Έρχομαι στο άρθρο 86 Υπάρχει ένα ζήτημα που αφορά τα αιτήματα λογοδοσίας του πολιτικού συστήματος και το αίσθημα δικαίου ή αδίκου που έχει διαμορφωθεί στην κοινωνία ως προς την απόδοση ευθυνών. Εμείς, λοιπόν, για τον νόμο περί ευθύνης υπουργών λέμε ότι πρέπει να αποσυνδεθεί εντελώς από τη νομοθετική εξουσία και τη Βουλή. Δηλαδή να αντικατασταθούν η Προανακριτική Επιτροπή και το Δικαστικό Συμβούλιο από ειδικό συμβούλιο, στο οποίο θα συμμετέχουν, ύστερα από κλήρωση, ένας Πρόεδρος Εφετών και δύο Εισαγγελείς Εφετών. Γιατί η ουσία είναι ότι εμείς εμπιστευόμαστε τη Δικαιοσύνη περισσότερο απ’ ό,τι εμπιστευόμαστε τους εαυτούς μας. Η διαφορά ποια είναι; Ότι η Νέα Δημοκρατία, στην πρότασή της, λέει: άσκηση δίωξης με απόφαση της Βουλής και απόλυτη πλειοψηφία. Συγγνώμη, αλλά πόσο υποκριτικό είναι το αίτημα της αλλαγής του άρθρου 86, όταν και πάλι για οποιαδήποτε παραπομπή θα αποφασίζει η εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία; Μάλλον θα θυμηθούμε όσα έγιναν πέρυσι, όταν στις 30 Ιουλίου οι επιστολικές ψήφοι της Ολομέλειας συνέβαλαν ώστε να μην παραπεμφθούν δύο υπουργοί της Νέας Δημοκρατίας για τυχόν ευθύνες στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Άρθρο 90 Ηγεσία της Δικαιοσύνης. Όταν μιλάμε για τη θωράκιση της διάκρισης των εξουσιών, πρέπει να το αποδεικνύουμε και στην πράξη. Εμείς, λοιπόν, λέμε ότι η αρμοδιότητα φεύγει από το Υπουργικό Συμβούλιο και ανατίθεται σε ειδικό σώμα. Δεκαεννέα μέλη: ο Πρόεδρος της Βουλής, εννέα βουλευτές, τρεις καθηγητές πρώτης βαθμίδας νομικών σχολών δημόσιων πανεπιστημίων, ο Πρόεδρος και δύο μέλη της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων και τρεις δικαστές του οικείου δικαστηρίου. Γιατί πρέπει να αποσυνδεθεί η διαδικασία επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από οποιαδήποτε σχέση εξάρτησης με την εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία. Τι λέει η Νέα Δημοκρατία; Ότι γι’ αυτό θα αποφασίζει πάλι μια κοινοβουλευτική επιτροπή, προφανώς σύμφωνα με τους συσχετισμούς των κοινοβουλευτικών δυνάμεων. Άρα τι μας λέει; Ότι αντί να αποφασίζει το Υπουργικό Συμβούλιο, θα αποφασίζει η κυβερνητική πλειοψηφία μέσω της Βουλής. Άρθρο 16 Λέμε δύο πράγματα καθαρά. Πρώτον, παρέμβαση για την ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων, με όρους επάρκειας των πόρων τους, ώστε να μπορούν θεσμικά να θωρακίσουν τη λειτουργία τους. Και δεύτερον, ανάγκη ρύθμισης του καθεστώτος της μη δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Εμείς λέμε: μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Ώστε κάθε πλεονασματικός προϋπολογισμός του ιδρύματος να επανεπενδύεται υποχρεωτικά στις υποδομές, στο campus, στην έρευνα, στο ακαδημαϊκό προσωπικό, στη μείωση των διδάκτρων και στις υποτροφίες. Ακριβώς γιατί κάθε ευρώ που καταλήγει ως κέρδος στην τσέπη του ιδιώτη επενδυτή είναι ένα ευρώ που λείπει από όλα αυτά. Πρέπει να απαντήσουμε σε ένα ερώτημα, στο οποίο η Νέα Δημοκρατία δεν απαντά.Θέλουμε τα πανεπιστήμιά μας να είναι ένας μηχανισμός κοινωνικής κινητικότητας ή ένα πεδίο κερδοφορίας;Να λειτουργούν προς όφελος των επενδυτών ή προς όφελος της γνώσης και του κοινωνικού συνόλου; Άρθρο 5Α Προτείνουμε τη συνταγματική κατοχύρωση της «Διαύγειας». Να μην μπορεί κανείς να την παραβιάσει, όπως επιχειρήθηκε να γίνει μέσω νομοσχεδίου του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, την 1η Οκτωβρίου 2013, όταν με δύο παραγράφους επιχειρήθηκε να αλλοιωθεί η ουσία της. Υπουργός τότε ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Να μην μπορεί ποτέ ξανά κανείς να περιορίσει τη διαφάνεια και το δικαίωμα κάθε Έλληνα πολίτη να γνωρίζει πού πηγαίνουν τα χρήματα των φορολογουμένων. Άρθρο 21Α Προτείνουμε τη συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος στην άμβλωση. Να μην μπορεί ποτέ κανείς να παίξει παιχνίδια με το δικαίωμα της γυναίκας στην αυτοδιάθεση του σώματός της. Και άρθρο 24Α Μαζί με μια σειρά διατάξεων για την περιβαλλοντική προστασία και την ισότιμη πρόσβαση στην καθαρή ενέργεια, προτείνουμε και κάτι κρίσιμο. Τη συνταγματική κατοχύρωση του νερού ως δημόσιου και κοινωνικού αγαθού. Ειδικά σήμερα, που αύριο εισάγεται στις επιτροπές της Βουλής νομοσχέδιο που κάνει ένα ακόμη μικρό ή μεγαλύτερο βήμα προς την εμπορευματοποίηση της χρήσης και της διαχείρισης του νερού. Αν είμαστε ειλικρινείς στη ρητορική μας ότι θέλουμε να θωρακίσουμε τον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα του νερού, τότε το Σύνταγμα είναι το πεδίο όπου πρέπει να το αποδείξουμε στην πράξη. Εμείς, λοιπόν, με τις προτάσεις μας λέμε ότι τη συνεννόηση που απαιτείται θα την επιδιώξουμε στην επόμενη Βουλή. Ακόμη και αν τότε είμαστε εμείς κυβέρνηση. |
| Μανώλης Χριστοδουλάκης Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ανατολικής Αττικής |
