Η διαχείριση του πλημμυρικού κινδύνου στην Αττική απαιτεί σοβαρότητα, τεκμηρίωση και σχέδιο. Ο Δήμος Αθηναίων, με πρωτοβουλία του Δημάρχου Χάρη Δούκα, έχει θέσει την Ανθεκτικότητα και την προστασία των πολιτών απέναντι στις φυσικές καταστροφές στον πυρήνα της στρατηγικής του.
Σε μια περίοδο όπου τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνονται και οι ευρωπαϊκές πόλεις δοκιμάζονται, η Αθήνα δεν επιλέγει τον ρόλο του θεατή. Επιλέγει τον ρόλο της πόλης που προετοιμάζεται. Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΑΕΜ, αξιοποιώντας τη συμφωνία-πλαίσιο με το ΕΔΥΤΕ, συνεργάζεται με τη Google για την υλοποίηση του πιλοτικού προγράμματος Athens 3D Flood Risk Web App Viewer Project.
Πρόκειται για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου ψηφιακού εργαλείου πρόβλεψης πλημμυρών, το οποίο συνδυάζει γεωλογικά δεδομένα, υψομετρικά μοντέλα, επιστημονικές και μετεωρολογικές προβλέψεις, προκειμένου να εκτιμάται ο πιθανός όγκος νερού και τα σημεία συγκέντρωσής του σε επίπεδο γειτονιάς, δρόμου ή και μεμονωμένου σημείου. Δεν μιλάμε για μια γενική χαρτογράφηση κινδύνου, αλλά για δυναμική αποτύπωση που επιτρέπει προληπτικές παρεμβάσεις και καλύτερη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Στο μοντέλο ενσωματώνονται τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας του ΥΠΕΝ, τα καταγεγραμμένα πλημμυρικά συμβάντα έως το 2022, καθώς και τα 200 σημεία του Δήμου Αθηναίων που έχουν διαχρονικά παρατηρηθεί ως υψηλού κινδύνου. Για πρώτη φορά, τα σημεία αυτά θα συγκεντρώνονται σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, προσφέροντας στη διοίκηση ένα εργαλείο ιεράρχησης προτεραιοτήτων με βάση πραγματικά δεδομένα.
Παράλληλα η ΔΑΕΜ, σε συνεργασία με την εταιρεία Hobsido, προχωρά τις επόμενες εβδομάδες στην ενεργοποίηση του συστήματος Artemis, ενός αυτοματοποιημένου εργαλείου εκτίμησης κινδύνου για δασικές πυρκαγιές, σεισμούς και πλημμύρες, με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας του Δήμου Αθηναίων.
Το σύστημα θα αξιοποιεί δορυφορικά δεδομένα και προηγμένες αναλυτικές μεθόδους, ώστε ο Δήμος να αποκτήσει σαφή εικόνα της επικινδυνότητας σε επίπεδο γειτονιάς, δρόμου ή και μεμονωμένου σημείου. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να ιεραρχεί παρεμβάσεις, να σχεδιάζει προληπτικά μέτρα και να προστατεύει πιο αποτελεσματικά κρίσιμες υποδομές και δημοτικές λειτουργίες.
Το Artemis θα αποτελέσει ένα πρακτικό εργαλείο χαρτογράφησης και λήψης αποφάσεων, ενισχύοντας τον προληπτικό σχεδιασμό του Δήμου σε μια περίοδο αυξημένων φυσικών απειλών.
Γνωρίζουμε ότι τα μεγάλα αντιπλημμυρικά έργα απαιτούν χρόνο, μελέτες και χρηματοδοτήσεις. Η μη αξιοποίηση κρίσιμων ευκαιριών χρηματοδότησης τα προηγούμενα χρόνια σημαίνει ότι η υλοποίηση ορισμένων υποδομών θα καθυστερήσει. Αυτό όμως δεν αναιρεί την ευθύνη για άμεση δράση στο πεδίο της πρόληψης.
Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών (UNDRR), η ανθεκτικότητα δεν εξαντλείται στα έργα. Περιλαμβάνει ενημέρωση, εκπαίδευση και ενεργή συμμετοχή πολιτών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στο πνεύμα αυτό, ο Δήμος Αθηναίων μέσω του Αυτοτελούς τμήματος Πολιτικής Προστασίας προχωρά σε δράσεις ευαισθητοποίησης και ενίσχυσης της ετοιμότητας, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις όταν συμβεί το επόμενο ακραίο φαινόμενο. Η εμπειρία ευρωπαϊκών πόλεων, όπως η Βαρκελώνη το 2024, αποδεικνύει ότι καμία πόλη δεν είναι άτρωτη.
Η στρατηγική του Δημάρχου Χάρη Δούκα δεν αντιμετωπίζει την ανθεκτικότητα ως επικοινωνιακή επιλογή, αλλά ως θεσμική υποχρέωση. Με τη στήριξη της ΔΑΕΜ, η Αθήνα επενδύει σε δεδομένα, τεχνολογία και διεθνείς συνεργασίες, ώστε να περάσει από τη διαχείριση της κρίσης στην πρόβλεψη και την πρόληψη.
Η συζήτηση για την Αττική πρέπει να βασίζεται σε τεκμηριωμένο σχεδιασμό, μετρήσιμα δεδομένα και σαφείς πρωτοβουλίες. Η Αθήνα αποδεικνύει έμπρακτα ότι διαθέτει τη γνώση, τη θεσμική επάρκεια και τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία που απαιτούνται.
Γι’ αυτό και η παρουσία της δεν είναι απλώς επιθυμητή, αλλά απαραίτητη – τόσο στον δημόσιο διάλογο όσο και στον ουσιαστικό σχεδιασμό για το μέλλον της Αττικής.
Λάζαρος Καραούλης
Διευθύνων Σύμβουλος ΔΑΕΜ Α.Ε Δήμου Αθηναίων
